"Se lle falas a un home nunha língua que el entenda, chegarálle á súa cabeza. Se lle falas na súa língua, chegaráslle ao corazón."

Nelson Mandela, primeiro presidente democrático de Sudáfrica

Despois de pasar 27 anos da súa vida no cárcere e levar unha vida miserábel por defender os dereitos da súa xente, Nelson Mandela foi elixido presidente do seu país nas súas primeiras eleccións verdadeiramente democráticas nas que todo o mundo puido votar libremente. Durante o seu mandato levou a cabo unha política de reconciliación que permitise superar as diferenzas entre o seu povo.

Non sempre o racismo, ou a xenofobia, que é o mesmo, se refiren a un aspecto físico como a cor da pel ou dos ollos. Ás veces presenta unha forma relixiosa ou cultural. Por exemplo, o réxime fundamentalista iranés (do Irán), ou a os intocavéis da India. Mais, en todos os casos baséase no mesmo: a supresión dos que son e/ou queren ser diferentes. É algo habitual no ser humano de todas as partes do mundo.

Deste xeito, nestes últimos anos os galegos estamos experimentando unha mudanza no xeito de interpretar a discriminación á que habitualmente estabamos sometidos. Durante os últimos séculos, o costume era que a clase superior, que podía permitirse a educación, empregase o galego, deixando o galego para as clases baixas. Nunca, ata o derradeiro terzo do século XX, se fixo ningún esforzo por alfabetizar masivamente á poboación, ao estilo da Rusia zarista que conduxo á brutal revolución. Neste ambente o galego conservouse doadamente, porque era útil á élite e ao que quería acercarse a ela: marcaba a diferencia.

Co paso do tempo chegaron os avances e tamén a universalización do ensino. Só cando foi estrictamente necesario e séculos despois de que fose habitual no resto de paises europeos. Dá mala imaxe ser un emigrante analfabeto en Europa. Iso implicaba un cambio de estratexia. O autoritarismo dá paso ao xacobinismo: a creación dun estado centralista forte baseado na supremacía dunha cidade capital que limita o desenrolo das rexións e impide que a poidan superar en calquera aspecto. Agora o galego xa non é necesario, é un obstáculo para a uniformidade que os grupos de poder consolidados pretenden impoñer para o seu benefício: o pensamento único.

Estamos vivindo o final da transición entre a primeira e a segunda etapa. O clasismo está desaparecendo en favor da intolerancia e o desprezo a unha cultura considerada inferior e, algo moi propio dos tempos, pouco competitiva. Substitúese o sentimento pola cobiza e a competencia cega. Deste xeito, as emisoras que antes falaban de relixión agora fano de economía, co fin de desinformar co que lles interesa a eles.

Noutra banda, a xente que loitou e loita por preservar, coidar e difundir a nosa cultura ve recompensados os seus esforzos polo incremento no prestixio da língua e cultura que defenden, mais tamén se ve defraudada pola ausencia de medios de comunicación propios e pola continua emigración da élite cara a as rexións máis beneficiosas económicamente, que leva anos desangrando o país.

Os que defendemos a discriminación positiva do galego só queremos conservar a nosa língua, que é a nosa herdanza. Non pretendemos suprimir o castelán nin ningunha outra língua, só evitar que desapareza a nosa.

E lográmolo día a día.

chuzame